SZUM-20160617-15-44-420x534

Pytanie o kondycję poszczególnych gatunków artystycznych może być kłopotliwe. Żyjemy w końcu w czasach, kiedy działania artystów stają się coraz bardziej multidyscyplinarne i to właśnie ta cecha jest jedną z najbardziej wartościowanych w sztuce. Wydaje się więc, że siła każdej dyscypliny tkwi w jej zdolności do przyswajania sobie reguł rządzących innymi technikami i otwartości na te sfery rzeczywistości, które do sztuki nie przynależą. Taką „otwartą” dyscypliną jest chociażby performans, z założenia mający stanowić alternatywę dla tradycyjnych form twórczości artystycznej. Czy zatem pytanie o specyfikę performansu w Polsce ma sens? Jak najbardziej, wszak jest to gatunek, w którym ścierają się ze sobą różne przekonania, czasami – paradoksalnie – bardzo konserwatywne. Z drugiej strony znaczenie performansu względem innych dziedzin artystycznych ciągle rośnie. Nie musimy już chyba dalej tłumaczyć, dlaczego stał się on bohaterem trzynastego numeru „Szumu” i jemu poświęcony jest temat numeru. Warto także zaznaczyć, że problem performansu – i jego skomplikowanej relacji z teatrem – powraca w innych tekstach „trzynastki”, jak choćby w artykule Wojciecha Szymańskiego o nowo powstałym magazynie „Pavilionesque”.

Wydarzeniem tego numeru uczyniliśmy ostatnie trzy wystawy realizowane przez Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie w pawilonie Emilia. Te ekspozycje nie tylko wpisują się w aktualne dyskusje o sztuce, toczące się na tle gwałtownych zmian politycznych w Polsce, ale są ważne także ze względu na kontekst, w jakim funkcjonowały – w pawilonie meblowym, będącym zarazem zabytkiem późnego modernizmu, jednym z wielu przeznaczonych do rozbiórki. O tym, jakie znaczenie mogą mieć ostatnie wystawy w Emilce, pisze Jakub Banasiak, a jego tekstowi towarzyszy rozmowa z pracownikami technicznymi MSN. W związku z tym trzeba przeczytać także esej Adama Jastrzębskiego o sztuce artystów nieprofesjonalnych, których twórczość jest często fetyszyzowana i uwikłana w rynkowe mechanizmy, ale może też pełnić istotne funkcje polityczne.

W ciągu ostatnich tygodni w środowisku artystycznym toczy się ostra dyskusja wokół zwolnienia Doroty Monkiewicz ze stanowiska dyrektor Muzeum Współczesnego Wrocław – placówki, którą sama stworzyła od podstaw. Na razie wiadomo, że zostanie ona w muzeum do końca 2016 roku, ale dalsze losy tej instytucji są niepewne. W tym numerze „Szumu” zamieściliśmy rozmowę Adama Mazura z Dorotą Monkiewicz o historii jej kariery kuratorskiej i doświadczeniach w pracy w instytucjach sztuki.

Co natomiast znajdą Państwo w innych stałych działach? W naszej rubryce anglojęzycznej Daniel Malone opowiada o tym, dlaczego jako Nowozelandczyk zainteresował się polską sztuką i postanowił zamieszkać w tej części Europy. Na stronach poświęconych artystom goszczą tym razem Karolina Brzuzan, Adrian Kolarczyk, Paweł Śliwiński, Dominik Cymer i Błażej Pindor. Druga część magazynu zwyczajowo zawiera recenzje z najciekawszych wystaw ostatniego kwartału. „Trzynastkę” – nie wierzymy w przesądy, więc uważamy, że szczęśliwą – zamyka the best of Pawła Nowaka, prorektora do spraw artystycznych i naukowych warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, którego działalność miała istotny wpływ na poprawę wizerunku tej uczelni. Jako magazyn działający przy tej instytucji zawsze mogliśmy liczyć na jego wsparcie, za co serdecznie dziękujemy.

tekst: Karolina Plinta

Spis treści

19 OD REDAKCJI
Tekst: Karolina Plinta

48 DO WIDZENIA
Aleksandra Waliszewska

54 PATAPHYSICS POST-PARTUM
With The Probability of Being Seen
Tekst: Daniel Malone

56 TEMAT NUMERU
Ucieczka z twierdzy
Tekst: Karolina Plinta

68 STRONA ARTYSTY
Paweł Śliwiński, Control Group

69 STRONA ARTYSTY
Karolina Brzuzan
Projekt graficzny: Jakub de Barbaro

70 OBIEKT KULTURY
Da-dantystka. Pawilon – magazyn – karnawał
Tekst: Wojciech Szymański

78 STRONA ARTYSTY
Błażej Pindor

80 WYDARZENIE
Akcja regeneracja. Trzy ostatnie wystawy w Emilii
Tekst: Jakub Banasiak

90 Kompromis z grawitacją z ekipą montażową Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie rozmawiają Jakub Banasiak i Adam Mazur

98 TEORETYCZNIE
Art Brut i mit natury
Tekst: Adam Jastrzębski

105 STRONA ARTYSTY
Adrian Kolarczyk, Zapalniczka

106 INTERPRETACJE
Pożytki z błądzenia
Tekst: Mateusz Choróbski

114 STRONA ARTYSTY
Jiří David, Clot from Eden

115 STRONA ARTYSTY
Sasha Kurmaz, Bez tytułu

116 BLOK
Geologia litewskiego pola sztuki
Tekst: Agnė Narušytė

126 ROZMOWA
Wszędzie tam, gdzie jestem
Z Dorotą Monkiewicz rozmawia Adam Mazur

140 KALENDARIUM

146 RECENZJE

179 STRONA ARTYSTY
Dominik Cymer i Jacek Kołodziejski

200 WSKAZANE
Paweł Nowak

Spis treści recenzji

146
Frank Stella i synagogi dawnej Polski
tekst: Wojciech Albiński

148
Jan Mančuška, Najważniejsze zawsze jest niewidoczne
tekst: Katarzyna Szydłowska

150
W muzeum wszystko wolno
tekst: Ignacy Mazur

151
Wojciech Zamecznik. Foto-graficznie
tekst: Piotr Słodkowski

154
Eduardo Chilida, Brzmienia
tekst: Piotr Policht

156
Antti Laitinen, W poszukiwaniu utopii
tekst: Natalia Cieślak

158
Norman Leto, Ludzie, którzy ciągle czegoś ode mnie chcą
tekst: Jakub Gawkowski

160
Z mojego okna widać wszystkie kopce
tekst: Joanna Kobyłt

162
Wobec awangardy XX wieku w wyborze Andrzeja Paruzela
tekst: Maja Wolniewska

164
Tempus fugit. O czasie i przemijaniu
tekst: Jolanta Bobala

166
Tadeusz Kantor. Odsłona trzecia. Marioneta
tekst: Anna Miller

168
Układ otwarty
tekst: Daga Ochendowska

170
Chłoporobotnik i boa grzechotnik
tekst: Przemysław Chodań

171
Salon de Fleurus
tekst: Maja Wolniewska

173
Krystian Truth Czaplicki, Kropla nad i
tekst: Marcin Ludwin

175
Jarosław Modzelewski, Marek Sobczyk, Tabela. Co? Czym? (Polityka)
tekst: Jakub Knera

177
Daniil Galkin, Paraliż senny; Dominik Cymer, DREAMS &MARKETING; Bartosz Zaskórski, Historia rury oraz inne historie miłosne
tekst: Marcin Ludwin

180
Piotr Janas, 52.255494N, 21.074795E
tekst: Piotr Kosiewski

182
Rafał Dominik, Black Mesa; Gizela Mickiewicz, Następne teraz
tekst: Jan Owczarek

185
Cały czas w pracy
tekst: Arkadiusz Półtorak

187
VALIE EXPORT, Tattooed years / Tatuowane lata
tekst: Agata Pyzik

189
Żanna Kadyrowa / Alice Nikitinová, Barwy ochronne
tekst: Piotr Sikora

191
Nieczytelność. Konteksty pisma
tekst: Łukasz Musielak

193
Rzeczy robią rzeczy
tekst: Witold Mrozek

195
Zintegrowane działania partycypacyjne
tekst: Wojciech Albiński

196
From Museum Critique to the Critical Museum
tekst: Adam Mazur

197
Claire Bishop, Sztuczne piekła. Sztuka partycypacyjna i polityka widowni
tekst: Wojciech Szymański

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

projekt
zespół wespół