szum-33

Od redakcji
Tekst: Piotr Policht

Jaka sztuka dziś, taka Polska jutro – głosił tytuł wystawy zorganizowanej przez zespół Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Pałacu Prezydenckim na początku minionej dekady. Jest w tym trochę racji, choć to ówczesne „jutro”, a nasze dziś wygląda raczej jak wyjęte z Nowej Sztuki Narodowej. W tym numerze bierzemy na warsztat najważniejsze wystawy minionej dziesięciolatki. Po wywracanych na wszystkie strony ekspozycjach końca XX i początku XXI wieku – od Magów i mistyków, przez Antyciała i Scenę 2000, po Strażników doków i W samym centrum uwagi – czas przyjrzeć się temu, jak w historii sztuki zapisze się druga dekada naszego stulecia. Podsumowanie redakcyjnej rewizji archiwum wystawienniczego przedstawiamy w drugiej odsłonie cyklu 10/20.

Karawana jedzie dalej, więc w letnim numerze sporo miejsca poświęcamy także najważniejszym wystawom bieżącym. W „Temacie numeru” dwie z nich omawiają Piotr Kosiewski i Agata Pietrasik. Ten pierwszy analizuje wystawę Henryka Strenga/Marka Włodarskiego w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie i próbę przepisania nie tylko historii życia i twórczości tego artysty, ale i innego, mniej jednowymiarowego spojrzenia na polską awangardę. Pojawiający się na wystawie Strenga/Włodarskiego temat życia w getcie to z kolei temat ekspozycji, o której pisze Pietrasik, czyli Gdzie jesteś? Rdz 3,9, przygotowanejw Żydowskim Instytucie Historycznym przez Piotra Rypsona i Pawła Śpiewaka przy okazji obchodów osiemdziesiątej rocznicy likwidacji getta warszawskiego.

Przypomnienia i reinterpretacji domagają się nie tylko twórcy aktywni w połowie ubiegłego stulecia, ale i zaledwie kilkanaście lat temu. O tym, dlaczego niemal zapomniano o współtworzącej obraz rodzimej sztuki w przestrzeni publicznej grupie Twożywo i dlaczego ten stan rzeczy należy zmienić, pisze Monika Weychert. Mało kto pamięta też dziś o Marii Antoninie Czaplickiej, polsko-brytyjskiej antropolożce, prekursorce badań nad syberyjskim szamanizmem, sufrażystce i poetce, którą niedawno w swoim wideoeseju Miczika nie boi się aeroplanów przypomniała Anna Baumgart. Próbę dekolonialnej lektury biografii badaczki oraz wprowadzającej ją w świat syberyjskiej tundry i magii Miczychy za pracą Baumgart podejmują w „Obiekcie kultury” Agata Araszkiewicz i Basia Śliwińska.

Reinterpretacje, rewizje i przypomnienia to jedno, ale nie tracimy z oczu tego, co tu i teraz – w dziale „Do widzenia” znajdziecie najnowsze obrazy Agaty Słowak, na stronach artystek i artystów prace między innymi Tymka Bryndala, Gabi Rosenzweig i Daniela Kotowskiego, a wśród recenzji omówienia najnowszych śród- i polockdownowych wystaw, między innymi w białostockim Arsenale, stołecznej Zachęcie i Gdańskiej Galerii Miejskiej. W dziale „Teoretycznie” Karolina Majewska-Güde za Mariną Vishmidt analizuje potencjał krytyki infrastrukturalnej, opierającej się na materialnej kondycji przemęczenia, słabości i opieki, wykorzystującej artystyczną infrastrukturę jako środek pozwalający osiągnąć pozaartystyczny cel. W miejscach zupełnie innych niż betonowe wnętrza instytucji ukojenia szuka Ewa Ciepielewska. W rozmowie z Anią Batko i Kolą Śliwińską artystka opowiada o wyjściu z cywilizacji, miłosnej relacji z Wisłą, międzygatunkowych więziach, makrobiotyce i psychodelikach oraz o tym, jak te doświadczenia splatają się ze sobą w jej sztuce, od Luxusu po Flow. W rozmowie przeczytacie co nieco o historii wrocławskiej sceny, z kolei do działu „Wskazane” zaprosiliśmy jedną z osób, która w najbliższych latach będzie wpływać na kulturalną przyszłość Wrocławia, czyli nowego dyrektora BWA Wrocław, Macieja Bujkę. Poza rodzimy kontekst wychodzi w „Bloku” krytyk-obieżyświat Dorian Batycka. Zmapował on dla nas scenę słoweńską, opisał najciekawsze postaci i zjawiska w Lublanie i okolicach. Przybliżył także problemy związane z wdrażaną przez obecny słoweński rząd polityką kulturalną, niepokojąco przypominające te, które znamy z własnego podwórka aż za dobrze. W końcu wszędzie źle, ale w domu najgorzej.

Spis treści

15

OD REDAKCJI

tekst: Piotr Policht

34

10/20

Wystawy w świecie sztuki Schrödingera

tekst: redakcja

ilustracje: Maja Demska

68

TEMAT NUMERU

Obrazy nowoczesności, obrazy getta

teksty: Piotr Kosiewski, Agata Pietrasik

 88

INTERPRETACJE

Twożywo: stare aktualności

tekst: Monika Weychert

104

BLOK

Słoweńska fala populizmu i ostatnia unijna wojna kulturowa

tekst: Dorian Batycka

116

OBIEKT KULTURY

Miczycha i Czaplicka – przestrzeń, wzorce wymiany kobiet i rytuały

Dekolonialna próba odwrócenia kierunków znaczeń eksploatacji

tekst: Agata Araszkiewicz, Basia Śliwińska

130

DO WIDZENIA

Agata Słowak

138

TEORETYCZNIE

Troska, ulga, opiekuńczość. W stronę krytyki infrastrukturalnej

tekst: Karolina Majewska-Güde

148

ROZMOWA

Rowek. Z Ewą Ciepielewską rozmawiają Ania Batko i Kola Śliwińska

fotografie: Karolina Wojtas

166

STRONA ARTYSTKI/ARTYSTY

Adam Kozicki, Rosiczka (Frans Masereel Debout les Morts)

Daniel Kotowski, Człowiek, który nie posługuje się mową, nie jest człowiekiem

Filip Kijowski, Social-Distancing

Gabi Rosenzweig, Bez tytułu

Lena Achtelik, Effigies (mufka)

Tymek Bryndal, sweet dreams are made of this

172

RECENZJE

212

WSKAZANE

Maciej Bujko

Spis treści recenzji

173

IZABELLA GUSTOWSKA, Bezwzględne cechy podobieństwa, tekst: Paweł Leszkowicz

179

KOŚCIÓŁ NIHILISTÓW, Martwi wszystkich narodów, łączcie się!, tekst: Katarzyna Oczkowska

182

ZUZANNA BARTOSZEK, Autoportret (Anatomia poetki), tekst: Jakub Knera

186

MARTA SMOLIŃSKA, Haptyczność poszerzona. Zmysł dotyku w sztuce polskiej drugiej połowy XX i początku XXI wieku, tekst: Piotr Kosiewski

189

Rzeźba w poszukiwaniu miejsca, tekst: Piotr Policht

193

RÓŻA LITWA, Dwie wieże, tekst: Stach Szabłowski

196

Poganki, tekst: Agata Pyzik

200

AGATA ZBYLUT, Pamiętaj o obietnicy lepszego jutra, tekst: Katarzyna Oczkowska

205

ØLEG&KAŚKA, ZOFIA PAŁUCHA, Trzepot skrzydeł w koronach drzew, tekst: Piotr Policht

208

DIANA LELONEK, Kompost, tekst: Aleksy Wójtowicz

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu pochodzących z Funduszu Promocji Kultury, uzyskanych z dopłat ustanowionych w grach objętych monopolem państwa, zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

projekt
zespół wespół